Ký âm là nghe một bài nhạc rồi chép lại thành bản nhạc viết: nốt nào, cao thấp ra sao, dài ngắn thế nào, chữ nào hát vào nốt nào.
Khuông nhạc năm dòng kẻ, nốt đặt trên đó cho biết cao độ. Hình dạng nốt cho biết trường độ. Vạch nhịp chia bài thành từng ô đều nhau. Hoá biểu ở đầu khuông cho biết bài ở giọng nào. Hợp âm ghi phía trên cho người đệm đàn. Lời hát đặt dưới từng nốt, mỗi chữ ứng với nốt mà nó được hát vào.
Ký âm khác với phối khí. Ký âm chép lại cái đã có. Phối khí là nghĩ ra phần đệm mới cho nó.
Ba chỗ khó nhất, theo đúng thứ tự hay sai:
Quãng tám. Máy nghe đúng tên nốt nhưng nhầm tầng: chép Đô3 trong khi người ta hát Đô4. Lý do nằm ở vật lý: một nốt có chuỗi bồi âm, mà chuỗi của nốt thấp hơn một quãng tám lại trùng một nửa với chuỗi của nốt đang xét, nên máy dễ chọn nhầm. Cách chữa không nằm ở việc nghe kỹ từng nốt, mà ở chỗ nhìn cả câu: giai điệu đi từng bước nhỏ, nên một nốt nhảy vọt mười hai cung rồi quay về gần như chắc chắn là nốt chép sai.
Vạch nhịp. Nếu máy đoán sai tốc độ bài, chẳng hạn đoán gấp đôi, thì số ô nhịp gấp đôi và vạch nhịp sai hết, dù từng nốt vẫn đúng cao độ. Bản nhạc lúc đó nhìn thì có vẻ ổn nhưng không ai chơi theo được.
Gán lời vào nốt. Chia đều số chữ cho số nốt là cách làm sai, vì người ta hát chữ nhanh chậm không đều. Phải nghe chính giọng hát để biết chữ nào rơi vào lúc nào.
Đừng đọc lại từng nốt, vừa mệt vừa không ai đủ kiên nhẫn. Có hai cách nhanh hơn.
Thứ nhất, đọc biên bản kiểm chứng. Máy tự lấy từng nốt đã in đối chiếu ngược lại với cao độ đo được từ giọng hát, rồi báo tỷ lệ khớp và liệt kê những nốt còn ngờ.
Thứ hai, nghe. Ghép tiếng đàn chơi đúng các nốt trên bản nhạc vào cùng giọng hát thật. Nếu bản nhạc đúng, tiếng đàn nghe như đang hát cùng ca sĩ. Nếu sai quãng tám, tiếng đàn nghe như một tiếng trầm ù bên dưới, tách hẳn ra. Cách này không đòi biết đọc nốt.
Ký Âm làm cả hai thứ trên cho mỗi bài. Xem cụ thể ở trang chuyển bài hát thành bản nhạc.
Ký âm một bài, xem thử miễn phí